Hình minh họa (nguồn internet)
Cổ phiếu quỹ không còn là một khái niệm quá xa lại đối với các nhà đầu tư. Tùy vào tình hình hoạt động và nhu cầu của mỗi công ty mà có thể phát hành các loại cổ phiếu này. Vậy Cổ phiếu quỹ là gì? Có đặc điểm gì và được giao dịch ra sao? Bài viết dưới đây, giúp nhà đầu tư tìm hiểu thêm về khái niệm này.
Cổ phiếu quỹ là gì? Đặc điểm của cổ phiếu quỹ
Cổ phiếu quỹ là số cổ phiếu được chính công ty phát hành mua lại và không được tính vào số lượng đang lưu hành.
Theo quy định của pháp luật chứng khoán Việt Nam cũng như thông lệ quốc tế, cổ phiếu quỹ (tiếng Anh là treasury stock) là cổ phiếu đã được công ty đại chúng phát hành và được chính công ty đó mua lại bằng nguồn vốn hợp pháp.
Cổ phiếu quỹ hình thành chỉ khi công ty đại chúng thực hiện mua lại từ lượng cổ phiếu đang lưu hành trên thị trường. Cổ phiếu quỹ không đồng nghĩa là những cổ phiếu phát hành không thành công.
Đặc điểm của cổ phiếu quỹ
Cụ thể, cổ phiếu quỹ sẽ có các đặc điểm nổi bật sau đây mà các nhà đầu tư nên nắm rõ.
Loại hình này sẽ dễ dàng làm giảm sự lưu hành cổ phiếu của công ty trên thị trường chứng khoán.
Chủ sở hữu cổ phiếu quỹ không có quyền biểu quyết, không được chi trả cổ tức cũng như không thể mua thêm cổ phiếu mới.
Một công ty chỉ có thể nắm giữ một lượng cổ phiếu quỹ hạn chế theo quy định.
Mục đích của việc phát hành cổ phiếu quỹ
Trên thực tế, các công ty đại chúng thường mua lại cổ phiếu của mình đã phát hành với một số mục đích như sau:
Giá cổ phiếu xuống thấp, công ty quyết định mua lại một lượng cổ phiếu để kích cầu tăng giá. Việc tổ chức phát hành mua cổ phiếu của chính công ty có thể tác động tới thị trường, làm cho thanh khoản sôi động hơn và hạn chế tốc độ giảm giá của cổ phiếu, hoặc thậm chí giúp cổ phiếu tăng giá trở lại.
Công ty muốn cải thiện các chỉ số tài chính. Bằng việc mua lại cổ phiếu đã phát hành, số lượng cổ phiếu lưu hành sẽ giảm xuống, một số chỉ tiêu tài chính sẽ tăng lên một cách gián tiếp như ROE (tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu), EPS (tỷ suất thu nhập trên cổ phần), ….
Công ty kỳ vọng giá cổ phiếu sẽ tăng và xem như việc mua bán giống một khoản đầu tư hoặc giữ lại làm cổ phiếu thưởng cho cán bộ nhân viên.
Quy định mua bán cổ phiếu quỹ
Căn cứ vào các quy định về việc mua lại cổ phần theo quyết định của công ty, các doanh nghiệp cần phải đảm bảo các giao dịch mua bán cổ phiếu quỹ như sau:
Công ty không được mua quá 30% tổng số lượng cổ phiếu phổ thông đã được chào bán, cũng như một phần hoặc toàn bộ cổ phiếu ưu đãi theo quy định.
Hội đồng quản trị chỉ có quyền mua lại không quá 10% tổng số cổ phiếu từng loại đã được chào bán trong vòng 12 tháng gần nhất.
Hội đồng quản trị có quyền tự quyết định giá mua lại cổ phần nhưng không được cao hơn giá thị trường tại thời điểm đó.
Công ty khi mua lại phải có sự thông qua của tất cả các cổ đông trong 30 ngày, tương ứng với thời hạn mà cổ đông gửi lời chào bán bằng phương thức đảm bảo.
Điều kiện cần để giao dịch mua – bán cổ phiếu quỹ:
Điều kiện mua lại cổ phiếu quỹ:
Công ty cần có đủ nguồn vốn để mua lại và được xác định dựa trên báo cáo tài chính theo đúng quy định.
Công ty mẹ muốn mua lại cổ phiếu quỹ có thể dùng thặng dư vốn cổ phần và các quỹ khác nhưng vẫn phải xác định dựa trên báo cáo tài chính.
Nếu công ty mẹ mua bằng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối thì bắt buộc nguồn vốn này không được lớn hơn mức lợi nhuận đó.
Khi mua cần phải có phương án mua lại và thời gian thực hiện cũng như nguyên tắc xác định giá.
Điều kiện bán cổ phiếu quỹ:
Công ty chỉ được quyền bán sau 6 tháng nắm giữ cổ phiếu quỹ tính từ lần mua lại gần nhất, trừ khi bán lại cho nhân viên hoặc làm cổ phiếu thưởng.
Khi bán cũng cần có phương án bán, thời gian thực hiện và nguyên tắc xác định giá.
Tạp chí kinh tế chứng khoán VN
