Lãi suất vay mượn qua đêm giữa các ngân hàng phiên 30/3 tăng mạnh lên 12%, Ngân hàng Nhà nước bơm ròng 30.000 tỷ hỗ trợ thanh khoản.
Theo số liệu của Hội nghiên cứu thị trường liên ngân hàng (Vira), lãi suất liên ngân hàng ngày 30/3 – lãi suất vay mượn giữa các nhà băng – tăng mạnh ở hầu hết kỳ hạn ngắn.
Trong đó, lãi suất vay qua đêm – kỳ hạn vay mượn chủ chốt – tăng mạnh từ mức 4,5% vào tuần trước lên 12%; kỳ hạn 1 tuần lên 11,6%; kỳ hạn hai tuần và một tháng lần lượt ở mức 7,45% và 7,75%. Lãi suất liên ngân hàng tăng cho thấy thanh khoản hệ thống đang có dấu hiệu căng thẳng và khả năng gây áp lực lên lãi suất huy động và cho vay trên thị trường dân cư.
Trong bối cảnh này, Ngân hàng Nhà nước bơm tiền qua kênh thị trường mở (OMO) nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống.
Kênh cầm cố OMO là công cụ chính sách tiền tệ, nơi Ngân hàng Nhà nước mua bán giấy tờ có giá (trái phiếu, tín phiếu) với các ngân hàng thương mại để điều tiết thanh khoản và lãi suất ngắn hạn. Đây là hình thức Ngân hàng Nhà nước “bơm” tiền ra thị trường hoặc “hút” tiền về nhằm hỗ trợ thanh khoản.
Hiện Ngân hàng Nhà nước chào thầu tổng cộng 90.000 tỷ đồng trên kênh cầm cố, toàn bộ khối lượng đều trúng thầu.
Đây là nghiệp vụ cho các ngân hàng vay ngắn hạn có tài sản đảm bảo. Theo đó, các nhà băng dùng trái phiếu cầm cố để vay tiền kỳ hạn 7 ngày, 14 ngày và 56 ngày với lãi suất 4,5%, qua đó bổ sung thanh khoản tạm thời cho hệ thống.
Trong ngày, cũng có hơn 58.900 tỷ đồng đáo hạn trên kênh này và Ngân hàng Nhà nước không phát hành tín phiếu. Như vậy, cơ quan điều hành đã bơm ròng 31.000 tỷ đồng ra thị trường. Tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố đạt 275.700 tỷ đồng.
Chứng khoán Vietcombank (VCBS) nhận định, áp lực thanh khoản và cân đối vốn của hệ thống ngân hàng đã gia tăng từ nửa cuối năm 2025, khiến vùng đệm thanh khoản tại một số nhà băng, đặc biệt nhóm ngân hàng thương mại cổ phần vừa và nhỏ, bị thu hẹp. Điều này làm giảm khả năng hấp thụ các cú sốc ngắn hạn, đồng thời gia tăng sự phụ thuộc vào nguồn vốn trên thị trường liên ngân hàng với chi phí cao.
Theo Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), áp lực thanh khoản có thể kéo dài trong giai đoạn trước và sau Tết Nguyên đán do độ trễ trong quá trình tái phân bổ dòng tiền trong hệ thống. Lãi suất liên ngân hàng vì vậy được dự báo duy trì ở mức cao trong tháng 3 trước khi dần hạ nhiệt, với sự hỗ trợ từ các công cụ điều tiết của Ngân hàng Nhà nước.
Tuy nhiên, căng thẳng địa chính trị leo thang, theo VCBS cũng được đánh giá có thể làm thu hẹp dư địa điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Trong kịch bản kém thuận lợi, nhằm đảm bảo ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát, lãi suất có thể được điều chỉnh tăng đồng loạt tại các ngân hàng thương mại, cả về tốc độ và quy mô.
Trên thực tế, lãi suất huy động tại các ngân hàng quốc doanh và tư nhân cũng đã đồng loạt tăng mạnh 1-2%, nhiều đơn vị đẩy lãi suất lên 8-9% mà không đòi hỏi số tiền gửi tiền tỷ hay yêu cầu khách VIP.
Quỳnh Trang
