Cổ phiếu là một khoản đầu tư cho phép bạn sở hữu một phần của công ty đại chúng. Tìm hiểu thêm về cổ phiếu, cách chúng hoạt động và cách chúng có thể giúp đóng góp vào sự giàu có của bạn.

Cổ phiếu là gì?

Cổ phiếu đại diện cho quyền sở hữu trong một công ty được giao dịch công khai. Khi bạn mua cổ phiếu của một công ty, bạn trở thành chủ sở hữu một phần của công ty đó. Ví dụ, nếu một công ty có 100.000 cổ phiếu và bạn mua 1.000 cổ phiếu trong số đó, bạn sở hữu 1% trong số đó. Sở hữu cổ phiếu cho phép bạn kiếm được nhiều tiền hơn từ sự phát triển của công ty và mang lại cho bạn quyền biểu quyết của cổ đông.

Cổ phiếu hoạt động như thế nào?

Các công ty bán cổ phiếu để kiếm thêm tiền để phát triển kinh doanh, tung ra sản phẩm mới hoặc trả nợ. Lần đầu tiên một công ty phát hành cổ phiếu ra công chúng được gọi là lần phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Sau khi IPO, người sở hữu cổ phiếu có thể bán lại cổ phiếu của họ trên thị trường chứng khoán – nơi giá cả được thúc đẩy bởi cung và cầu.

Càng nhiều người bán một cổ phiếu, giá sẽ giảm xuống; càng nhiều người mua một cổ phiếu, giá sẽ càng cao. Nói chung, mọi người mua hoặc bán cổ phiếu dựa trên kỳ vọng về thu nhập hoặc lợi nhuận của công ty. Nếu các nhà giao dịch nghĩ rằng thu nhập của một công ty cao hoặc sẽ còn tăng nữa, họ sẽ đặt giá cổ phiếu lên.

Một cách mà các cổ đông thu được lợi nhuận từ khoản đầu tư của họ là bán cổ phiếu với giá cao hơn giá đã mua. Nếu một công ty làm ăn không tốt và cổ phiếu của nó giảm giá trị, các cổ đông của nó có thể mất một phần hoặc thậm chí toàn bộ khoản đầu tư khi họ bán.

Lợi nhuận thu được từ việc bán cổ phiếu được gọi là lãi vốn.

Theo cách khác, cổ đông thu lợi nhuận là thông qua cổ tức, là khoản thanh toán hàng quý được phân phối trên cơ sở mỗi cổ phiếu từ thu nhập của công ty. Đó là một cách để khen thưởng và khuyến khích các cổ đông – chủ sở hữu thực sự của công ty – đầu tư. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các công ty có lợi nhuận nhưng có thể không phát triển nhanh chóng.

Cách thứ ba, rủi ro hơn để kiếm lợi nhuận từ cổ phiếu là từ các công cụ phái sinh, lấy giá trị của chúng từ các tài sản cơ bản, chẳng hạn như cổ phiếu và trái phiếu. Quyền chọn cổ phiếu cung cấp cho bạn quyền chọn mua hoặc bán cổ phiếu ở một mức giá nhất định vào một ngày thỏa thuận .

Quyền chọn mua là quyền mua ở một mức giá đã định. Khi giá cổ phiếu tăng, bạn kiếm tiền bằng cách mua nó với giá cố định thấp hơn và bán nó với giá hôm nay. Quyền chọn bán là quyền bán ở một mức giá đã định. Bạn kiếm tiền khi giá cổ phiếu giảm. Trong trường hợp đó, bạn mua nó với giá thấp hơn của ngày mai và bán nó với giá cao hơn đã thỏa thuận.

Hầu hết các nhà hoạch định tài chính sẽ khuyên các nhà đầu tư cá nhân nên mua và nắm giữ cổ phiếu dài hạn trong một danh mục đầu tư đa dạng để thu được lợi nhuận cao nhất mà ít rủi ro nhất.

Các loại cổ phiếu

Có hai loại cổ phiếu chính là cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi. Hầu hết loại cổ phiếu được mọi người đầu tư là cổ phiếu phổ thông. Cổ phiếu phổ thông đại diện cho quyền sở hữu một phần của một công ty. Các cổ đông có quyền nhận được một phần tỷ lệ giá trị của bất kỳ tài sản còn lại nào nếu công ty bị giải thể. Về lý thuyết, cổ phiếu phổ thông mang lại cho các cổ đông tiềm năng không giới hạn. Nhưng các nhà đầu tư cũng có nguy cơ mất tất cả mọi thứ nếu công ty làm ăn thất bát mà không còn bất kỳ tài sản nào.

Cổ phiếu ưu đãi có cách vận hành khác hẳn. Vì nó mang lại cho các cổ đông quyền ưu tiên hơn so với các cổ đông để lấy lại một số tiền nhất định nếu công ty giải thế. Cổ đông ưu tiên cũng có quyền nhận thanh toán cổ tức trước cổ đông phổ thông.

Điều đó khiến cổ phiếu ưu đãi thường giống với trái phiếu thu nhập cố định hơn so với cổ phiếu phổ thông thông thường.

Ngoài hai loại cổ phiếu trên, chúng cũng có thể được phân nhóm dựa trên tiềm năng và giá trị. Cổ phiếu tăng trưởng được kỳ vọng sẽ tăng trưởng nhanh, nhưng chúng thường không trả cổ tức. Đôi khi, các công ty thậm chí có thể chưa tạo ra lợi nhuận, nhưng các nhà đầu tư tin rằng giá cổ phiếu sẽ tăng. Đây thường là những công ty trẻ hơn, có nhiều dư địa để phát triển kinh doanh và bổ sung vào mô hình kinh doanh của họ.

Cổ phiếu giá trị trả cổ tức vì bản thân giá của cổ phiếu được dự đoán sẽ không tăng nhiều. Đây có xu hướng là những công ty lớn không sôi động, vì vậy thị trường đã bỏ qua họ. Các nhà đầu tư hiểu biết xem giá được định giá thấp hơn so với những gì công ty cung cấp.

Cổ phiếu blue-chip được định giá khá cao và có thể không tăng trưởng nhanh, nhưng chúng đã được chứng minh là những công ty đáng tin cậy trong các ngành ổn định trong những năm qua. Họ trả cổ tức và được coi là một khoản đầu tư an toàn hơn so với cổ phiếu tăng trưởng hoặc giá trị. Chúng cũng được gọi là cổ phiếu thu nhập.

Bài học rút ra

• Cổ phiếu đại diện cho quyền sở hữu trong một công ty
• Cách chính để kiếm tiền từ cổ phiếu là tăng giá cổ phiếu và trả cổ tức.
• Cổ phiếu có thể được phân nhóm theo lĩnh vực, định giá hoặc giá trị.